Thứ Tư, 1 tháng 7, 2020

Quê Hương Mùa Nước Nổi

















Nhớ lại quê tôi mùa nước nổi
Sông Tiền tím bãi lục bình trôi
Xuồng ghe xuôi ngược ngày mưa nắng
Con nước vượt  bờ tràn khắp nơi

Ngư dân sống dọc bờ sông Cửu
Những tháng được mùa đón cá linh
Nửa bán, nửa mang về ủ mắm
Còn dư chế biến món quê mình

Nhớ  chuyện buồn vui mùa nước nổi
Ruộng vườn lênh láng nước phù sa
Vô tư trẻ nhỏ vui hò hẹn
Bắt cá, cua  đồng ... với mẹ cha

Nhớ lại ngày xa mùa nước nổi
Thương người quê nhỏ sống lầm than
Nhà xiêu, mái dột ngày mưa lũ
Sông nước tràn dâng ngập xóm làng

Nhớ lại quê hương mùa nước nổi
Hàng cây điên điển trổ đầy hoa
Sen hồng, súng tím.... ngầm ươm nụ
Đồng gió lao xao đợi đổi mùa!


Yên Dạ Thảo


Thứ Ba, 30 tháng 6, 2020

Nắng Tháng Sáu



Tháng Sáu em về qua chốn cũ
Có buồn nghe nắng chết trên cây ?
Nắng nghiêng trên dáng ai ngày đó
Giờ cũng vàng hoe giống mộng này

Nắng vẩy tay chào em trở lại
Gót mềm gỏ bước tiếng lao xao
Ngày xưa cũng lối này hun hút
Sỏi đá bên đường khắn khít nhau

Nắng rót trong chiều bao nỗi nhớ
Chảy vào vương quốc buổi thần tiên
Hàng cây khua lá nghiêng vì gió
Em cũng thẹn thùng che bóng nghiêng

Tháng Sáu lần này sao chẳng ấm ?
Mắt buồn em cứa rách tương tư
Hồn ta như cỏ non vừa nhú
Em ngắt từ sau buổi tạ từ

Ta cởi tình xưa phơi nắng hạ
Hững hờ em bước giẫm tan hoang
Có con ve nhỏ nằm trên lá
Kinh hải kêu lên tiếng khẽ khàng

Ta tháo nỗi buồn phơi lối cũ
Một thời chung lối bước song song
Nào mây nào gió đầy hương nắng
Khi vắng nhau rồi cũng trống không

Nhược Thu
14.06.2012



Thứ Hai, 29 tháng 6, 2020

Bánh Khọt Của Mợ Hai




(Lưu bài viết từ FB)

Nhớ lại ngày xa, rất xa …  trong gần cuối Xóm Đập (nơi Bến Sông Tiền cũ) có gia đình cậu mợ Hai, người trong xóm không ai biết tên thật của cậu, vì cậu làm nghề thợ mộc nên mọi người gọi hai vị là “Ông bà Hai Thợ Mộc”.  Cậu mợ là bạn thân của ba má nên hai chị em tôi thường xuống nhà cậu mợ chơi vì mê cây mận ở sàn nước của mợ Hai!

Tôi không nhớ chính xác năm nào, chỉ nhớ là khi tôi còn học ở trường tiểu học, mỗi ngày mợ bày quày đồ ăn bán trước sân nhà của dì Tám Quán (bên cạnh nhà tôi). Buổi sáng mợ bán món “Kiểm chay”, buổi trưa thì bán “Bánh khọt”. Món bánh khọt của mợ đặc biệt,  vì ngoài nước cốt dừa thì mợ cho thêm xác dừa khô được bào rồi bằm hơi nhuyển! Bánh khọt mợ làm thật thơm ngon và béo, bên cạnh là dĩa rau xanh và chén nước mắm ớt cay nồng. Từ khi mợ qua đời không ai trong xóm bán món nầy! Má tôi thì hay làm bánh xèo không bao giờ làm bánh khọt.

Mãi đến ngày tiệc Sinh Nhật của chị tôi vào mùa hè năm ngoái (2019), con gái Út của chị làm món bánh khọt đãi cả nhà! Ai cũng hưởng ứng nhiệt liệt, tuy bánh không có xác dừa khô nhưng cũng rất ngon! Các chị em chúng tôi ngồi ăn mà nhớ đến bánh khọt của mợ Hai. Gần đây tôi xem qua cách làm bánh khọt trên nhiều Youtube, có người cho tép và thịt heo xay xào chín, có người thì cho tép với đậu xanh nhưng không ai làm giống bánh của mợ Hai!

Cách đây hơn mười năm, tôi mua được khuôn bánh khọt từ siêu thị người Hoa nhưng chưa bao giờ có dịp làm vì cả nhà thích ăn bánh xèo hơn! Cũng cách đây hơn một tháng, tôi mua thêm một khuôn bánh từ web Amazon,  tuy cũng "Made in China" nhưng chất lượng khá hơn.

 

Mỗi mùa hè đến, mảnh vườn nhỏ của tôi đầy rau xanh mọc hoang dại! Nào là húng cây, húng lủi, rau quế, rau kinh giới, tía tô tím và xanh. Năm nay bà hàng xóm cho chúng tôi vài cây salad để trồng thêm, vườn rau xanh thêm tươi xanh sau những cơn mưa hạ!

Cuối tuần vừa qua tôi tìm mua được xác dừa khô đông lạnh, rau thì có sẳn trong vườn nên tôi chỉ cần mua thêm cải xanh. Thế là đủ nguyên liệu cho hai chị em tôi làm bánh khọt theo cách của mợ Hai.  Em tôi lo phần pha bột, rửa rau và làm nước mắm. Tôi thì làm tép, sau đó xào chín với tỏi và hành hương. Như thường lệ, tôi là người luôn "được" đổ bánh xèo, bây giờ hết “xèo” thì tới “khọt”!

Những chiếc bánh thơm ngon và đẹp mắt của màu vàng nghệ, màu xanh của hành lá, màu hồng của tép chín và màu trắng của xác dừa! Miếng bánh được cuốn với rau tươi từ vườn nhà và chấm vào chén nước mắm ớt cay, không gì ngon bằng!

Cả nhà chúng tôi vừa thưởng thức hương vị của bánh, vừa vui khi nhắc đến cậu mợ Hai và những người trong xóm cũ. Thời gian là dòng sông kỷ niệm cho tôi xuôi về  miền ký ức để nhớ lại ngày xa ...

Như Mai





Chủ Nhật, 28 tháng 6, 2020

Sóng Dội - Xuôi Dòng Định Mệnh - Một Thoáng













  



Sóng Dội

Những chiếc lá cong mình trốn gió
Ngàn khơi lồng lộng hốt xao bờ.
Những chiếc lá rùng mình mất nhựa
Bay về đâu bỏ mặt trời khô.

Những cuộn sóng chồm lên bãi nóng
Muôn đời yêu dồn dập cát vàng.
Những cuộn sóng vỗ về thầm lặng
Ru tình yêu từ thuở hồng hoang.

Lá không thể trở về cành cũ,
Sóng buộc đời gió động biển khơi.
Từng lúc nhận nhìn qua ảo thực
Có nghĩa gì đâu em với tôi.

Em có còn nghe sóng biển Đông
Nỗi đau từng hạt cát se lòng
Những đêm thao thức và trăn trở
Đóng cửa tim mà hỏi...có, không?

Phong Tâm
(Trại sáng tác Nha Trang)
13/11/2014


*****

Xuôi Dòng Định Mệnh

(Cảm tác từ Sóng Dội của Phong Tâm)

Ngàn cánh lá thu vàng trước ngõ
Chuyển mùa sang lộng gió lay cành
Buồn rơi một chiếc mỏng manh
Xuôi dòng định mệnh chòng chành bể dâu

Một chiếc thuyền canh thâu lướt sóng
Đêm trăng đầy, khuất bóng ngàn sao
Ước mơ có phép nhiệm màu
Biển đời lặng sóng ngưng chao đảo thuyền

Một cơn lốc từ miền vô định
Chợt thổi ngang đêm tịch...  biển buồn! 
Bến tình mờ mịt khói sương
Gió đưa nhịp sóng trườn bờ cát khuya

Đêm lắng nghe ngoài kia sóng dội
Dạt vào lòng bao nỗi sầu vương
Niềm mơ ước cũ như dường
Theo thời gian lặng .... theo đường gió bay! ...

Yên Dạ Thảo
15/12/2014

*****

 (Từ bài thơ Xuôi Dòng Định Mệnh của Yên Dạ Thảo)
  
Một Thoáng

Ra nhặt lá úa tàn ngoài ngõ
Rơi lênh đênh vàng võ trên cành
Thấy đời sao quá mong manh
Ta nghe mùa đổi chạnh lòng vì đâu?

Trên con nước thuyền nan ngược sóng
Trôi bồng bềnh như một vì sao
Đêm hoang vắng ngắt một màu
Trăng soi bóng nước mênh mông con thuyền

Cô liêu ấy như là tiền định
Biển lao xao sóng vỗ lặng buồn
Trăm năm bàng bạc mờ sương
Cát vàng muôn thuở ngậm ngùi bãi khuya

Ôi tiếng thét ầm thầm vang dội
Ghềnh đá nằm kéo vạn buồn vương
Qua đời ta bỗng là dường
Lá rơi, sóng nộ vô thường tình bay

Đỗ Hữu Tài 
15/01/2015





Thứ Bảy, 27 tháng 6, 2020

Bước Chân Buồn

    

Thơ: Yên Dạ Thảo
Nhạc: Nhược Thu
Phối khí: Phan Thanh Hùng
Tiếng hát: Lệ Tuyền
Thực hiện: Yên Dạ Thảo





Thứ Năm, 18 tháng 6, 2020

Dạ Trầm Ca


  

Lời & Nhạc: Nguyễn Hữu Tân
Tiếng hát: Hương Chiều
Thực hiện: Khúc Giang



Thứ Sáu, 12 tháng 6, 2020

Cù Lao



Nắng dịu
Đường thơm
Vườn chôm chôm chín đỏ
Cô gái hát dân ca
Tài tử
Cô cháu hát tình ca
Quê hương
Mưa mùa hạ
Đất mềm
Giọt thương giọt nhớ
Một góc trời xanh mở
An Bình
Sóng Cổ Chiên...

Phong Tâm
04.06.2020

Thứ Hai, 8 tháng 6, 2020

Thứ Năm, 4 tháng 6, 2020

Mưa Quên Mùa
















Tháng hạ nhiều khói mây
Mưa trút ngược về trời
Không buồn rơi xuống đất
Mà xô nghiêng lòng người

Mỏi đợi mắt mòn trông
Lưỡi lá vàng khô khát
Ơi tình nước tình sông
Có nghe mùa nắng rát

Đất hằn khe rãnh nứt
Biển mặn ngấm vào tim
Bờ cây chờ chết đứng
Không về một cánh chim

Đêm nằm mơ không ngủ
Tìm vui như bóng mờ
Chợt thấy vầng trăng khuyết
Nắng đốt tan màu thơ

Mùa mưa còn nhấp nhứ
Như cô gái ngượng ngùng
Sau cánh màn buông rũ
Trêu giọt đời nhớ nhung

Phong Tâm
25.05.2020

Thứ Hai, 1 tháng 6, 2020

Bún Riêu




(Lưu bài viết từ FB)

Ngày xưa trên đường Võ Tánh, gần chân cầu Bà Điều có quầy “Bún riêu Bà Cả” khá nổi tiếng trong xóm nầy và các xóm lân cận. Mỗi buổi trưa, trước cổng nhà của ông Phán Nuôi,  bà dọn ra một nồi soup riêu cua với cà và dầu điều đỏ, nồi bún riêu trông thật hấp dẫn! Trên bàn bà bày một thau bún, rau muống chẻ, chanh, ớt, hành, ngò gai và hủ mắm tôm!

Bà Cả là người miền Bắc di cư vào Nam vào năm 1954, món bún riêu của bà nấu theo kiểu truyền thống nên rất ngon, không giống như bún riêu ngày nay là cho thêm giò heo, huyết heo, đậu hủ … tùy theo chế biến của người địa phương.

Mùi thơm bún riêu của bà Cả không cầm lòng được các chị em có tâm hồn ăn uống nhất là một số nữ sinh của các trường trung học ở quanh phố. Tôi và các bạn học cùng khóa cũng không ngoại lệ!

Nhớ lại năm 1972, tôi cùng gia đình đi Đà Lạt thăm bác sui gia và thăm gia đình của một người chị.  Bác sui nấu một nồi bún riêu mời gia đình chúng tôi ăn trưa, tuy là mùa hè nhưng trời Đà Lạt lành lạnh được thưởng thức một tô bún riêu nóng, thơm ngon và cay, không gì tuyệt vời bằng!

Bún riêu của Bác nấu có hương vị khác với bún riêu của bà Cả, tôi hỏi bác:

-    Ở Đà Lạt mình không có đồng ruộng phì nhiêu như miền Tây nên sẽ không có nhiều cua đồng thì sao bác làm được riêu?

Bác cho biết là bác dùng tôm khô ngâm nước, rồi cho vào cối giã nhuyển, sau đó cho riêu tôm vào tô hột vịt hay hột gà đánh tan, trộn đều, múc từng muỗng nhẹ tay thả vào chảo với ít nước soup, khi riêu nổi lên thì vớt từng ván riêu cho vào nồi soup lớn! Nghe cách làm thật dễ dàng nhưng thời ấy tôi không vô bếp nên không có cơ hội để nấu thử.

Năm 1980 ba anh em tôi đến định cư ở một thị trấn nhỏ khá xa thành phố Toronto, thỉnh thoảng ông bà bảo trợ chở chúng tôi đi Toronto mua một ít thức ăn và gia vị trong các siêu thị Á Châu.  Thời gian ấy chưa có hàng nhập từ Thailand như bây giờ, vì thể khi chúng tôi có thèm ăn bún riêu cũng không có đủ nguyên liệu để nấu.

Một năm sau, gia đình tôi dời về Toronto sinh sống,  khá lâu ở Toronto mới có siêu thị Vietnam. Hai chị em tôi thật vui khi thấy trên kệ tủ họ bày bán các hộp riêu cua và riêu tôm của Thái, có cả mắm tôm. Hai chị em mua đủ nguyên liệu mang về nấu một nồi bún riêu cho cả nhà thưởng thức, tuy thời đó dùng bắp cải thế rau muống chẻ nhưng ăn cũng khá ngon .

Thời gian đầu tôi nấu bún riêu rất đơn giản, chỉ cho tôm khô nấu với nước soup và riêu cua trong hộp. Đôi khi không có riêu hộp sẳn trong bếp thì tôi nấu theo cách của bác sui nhưng tôi cho thêm mộc heo trộn với cọng hành lá băm nhuyển và tiêu, đôi khi tôi cho thêm nấm mèo vào mộc . Tuy không là món bún riêu nấu theo kiểu truyền thống nhưng hương vị cũng rất thơm ngon bên cạnh dĩa rau ghém đủ loại.

Như Mai


Chủ Nhật, 24 tháng 5, 2020

Mưa Hoàng Hôn



Về ngang qua phố cũ
Trong chiều mưa bay bay
Mùa thu vàng quyến rũ
Nghe buồn nhớ về ai!...

Bên thềm trưa nắng vỡ
Hoa nở nụ cười tươi
Đọc tình thơ anh ngỏ
Thương quá những đẹp lời!

Vào yêu mùa thay lá
Khung trời mơ đầy mơ
Một thu… rồi thu nữa
Tình đẹp tựa bài thơ!

Chiều công viên ghế đá
Hàng cây xanh mây xanh
Chợt mưa rơi trên lá
Giọt lệ tình mong manh

Hoàng hôn dần buông xuống
Sông xưa trong cơn mưa
Ai gieo chi sầu muộn
Thu về không ngơi mưa!

Yên Dạ Thảo


Thứ Bảy, 9 tháng 5, 2020

Thứ Ba, 5 tháng 5, 2020

Vai Trò Của Người Soạn Ca Khúc và Ý Nghĩa Của Ca Từ


  


Trong nhiều năm trở lại đây, vấn đề ca từ trong một số ca khúc đương đại Việt Nam  đã làm cho khán thính giả yêu âm nhạc quan tâm khá nhiều.

     Trong bài nầy, người viết không có ý kiến gì về kỹ thuật hòa âm, giai điệu, tiết tấu, mà chỉ đơn thuần đề cập đến ca từ trong một số  ca khúc Việt Nam đang được thịnh hành.

   Như chúng ta đã biết, ca khúc trong âm nhạc là một bộ môn văn nghệ có sức lôi cuốn mãnh liệt đối với con người. Ca khúc nói lên cái hay, cái đẹp của con người và thiên nhiên trong vũ trụ bao la rộng lớn. Bằng hình thức cụ thể hay trừu tượng, ca khúc có thể miêu tả ( musique descriptive ) hay mô phỏng ( musique imitative ) một cách sinh động và hùng hồn những sinh hoạt đời thường xảy ra hàng ngày trong cộng đồng xã hội. Ngoài ra, ca khúc còn có thể nói lên những ý niệm, những tư tưởng sâu xa, uyên bác – cho con người những mỹ cảm ( emotion esthétique ) ,  là thứ khoái cảm đặc biệt của con người ở trên muôn vật : một chiếc lá vàng rơi rụng cuối Thu, một ánh sao băng trong bầu trời đêm u tịch, tia ráng  chiều rọi xuống đàn mục đồng đang nằm vắt vẻo trên lưng trâu suốt nẻo đường về; bước chân khập khiễng của bà mẹ già đang lần tìm mộ con trong nghĩa trang để thắp nén nhang thương nhớ - tiếng suối reo, tiếng chim hót, tiếng ve râm ran giữa buổi trưa hè … Tất cả những âm thanh và hình ảnh ấy là những giao ngộ hữu hình hay vô hình của con người với con người và của con người với thiên nhiên, sự vật – nó thật sự không thể thiếu trong chúng ta. Chẳng phải một “ Mùa Thu Không Trở Lại”  của ns Phạm Trọng Cầu được ra đời đó sao ? Như thế, ta thấy ca khúc đóng một vai trò rất quan trọng trong đời sống tinh thần của con người. Vậy người viết ca khúc nên nghĩ gì, làm gì ?
  
   Trước khi nói đến vai trò và sứ mệnh của người viết ca khúc, tưởng cũng nên định nghĩa và phân tích sơ qua về danh từ ca khúc. Định nghĩa một cách nôm na, dựa trên hai chữ ca khúc ( pièce chantée ), ta thấy rõ danh từ nầy được chia làm hai phần : lời ca và khúc nhạc. Cũng dựa theo định nghĩa và phân tích trên, ta thấy giá trị một ca khúc cũng chia làm hai phần : một nửa cho giai điệu tiết tấu và một nửa cho ca từ. Vậy để có một ca khúc có giá trị đích thực thì người viết ca khúc phải hoàn thành tác phẩm của mình có đủ cả hai phẩm chất nêu trên. Tuy thế, nếu nghĩ cho thật sâu, sát thì ảnh hưởng của ca từ đến tinh thần và tư tưởng người nghe nhiều hơn giai điệu. Một ca khúc có phần hòa âm nghèo nàn, giai điệu tiết tấu gập ghềnh trắc trở, khi được tấu lên, cùng lắm làm cho người nghe nhàm chán, và tất nhiên, sau đó họ sẽ quên ngay. Trái lại, phần ca từ dù không hay, nhưng lời ca có phần tượng hình, không trong sáng, thì không nhiều cũng ít có ảnh hưởng đến người nghe, nhất là giới trẻ. Trong thực tế cuộc sống, ta thấy cái xấu, cái dở bao giờ cũng ảnh hưởng đến tuổi trẻ mạnh hơn cái tốt, cái hay. Vậy văn nghệ sĩ nói chung và người viết ca khúc nói riêng phải làm gì để giúp họ vượt qua lằn ranh giữa xấu và tốt nầy, để họ chọn được hướng sống đúng ? Theo thiển ý của tôi, người văn nghệ sĩ phải có hướng đi đúng trước đã.

  Trong lãnh vực văn hóa nghệ thuật, người viết ca khúc đóng một vai trò rất quan trọng trong việc xây dựng đất nước. Vì lẽ ấy, ta không nên áp dụng triệt để quá khẩu hiệu “ nghệ thuật vị nghệ thuật “  mà quên đi nghĩa vụ thiêng liêng của chúng ta. Đành rằng sáng tác ca khúc là một việc làm cá nhân của người nhạc sĩ, nhưng người viết ca khúc chân chính cũng không nên độc lập với đời, ngồi trong tháp ngà mà sáng tác; nên thực tiễn cuộc sống để viết lên những ca khúc hay cho đời đơm hoa kết trái. Hãy gần gũi với khẩu hiệu “ nghệ thuật vị nhân sinh “ để chia sẻ với người, với đời. Âm nhạc cho con người nghe để phát sinh hứng thú, để được nhìn xa hiểu rộng, để cảm thông tư tưởng và kết liên. Người viết ca khúc đừng nên mải mê với rung cảm cá nhân mà quên bẵng đi thực tại xã hội, cộng đồng. Chúng ta đừng quên rằng cá nhân là một thực tại của xã hội, liên quan mật thiết đến xã hội, chẳng thể nào tách mình ra ngoài xã hội được. Dù muốn hay không muốn cũng tương quan ảnh hưởng lẫn nhau. Ca khúc là một tác phẩm văn nghệ và cũng là con đẻ của xã hội, văn nghệ lạc hướng thì xã hội băng hoại. Văn nghệ sĩ nói chung và nhạc sĩ nói riêng nên lãnh một sứ mệnh trong công tác giáo dục xã hội, vạch hướng đi trong sáng cho xã hội, xây dựng xã hội, bởi văn nghệ ảnh hưởng rất sâu xa đến xã hội. Một nhạc sĩ sáng tác nên cần có sự cọ xát thực tiễn, có thế mới xúc động tâm tình để sáng tác. Sáng tác một ca khúc không chỉ giải bày tâm tư cho riêng mình mà còn có nhiệm vụ giải bày tâm tư của người khác trong cộng đồng xã hội nữa. Ca khúc chính là gạch nối gắn liền giữa nhạc sĩ với đời, vì nhạc sĩ chẳng những là kỹ sư âm thanh mà còn là kỹ sư tâm hồn của mình và của cả đại chúng. Người nhạc sỹ dùng kỹ thuật âm thanh cùng ý nghĩa lời ca để giúp đời nhìn rõ đường lối chân chính trong cuộc sống. Một ca khúc hay là một ca khúc kết tinh được tình ý sâu sắc, chẳng những nói lên được vẻ đẹp cá nhân mà còn cho người thưởng thức thấy được cái thật, cái đẹp của xã hội nữa. Nghệ thuật thơ văn hay âm nhạc bao giờ cũng nói lên được cái thật, cái đẹp ( thật ngoài vũ trụ, thật trong khoa học khách quan, và nhất là trong tâm lý ) hợp với đạo lý, mong làm đẹp cho tâm tính con người. Cái thật, cái đẹp vào đời nào, thời nào cũng được tôn vinh cả. Tiếc thay, ý thức được cái đẹp và cái thật lại bị hạn chế trong con người. Từ sự hạn chế nầy đã đưa đến sự nhận định sai lầm về giá trị cái đẹp, cái thật của một số người làm văn nghệ khiến họ lai căng, lạc hướng. Thậm chí có ca sĩ đã thành danh vững vàng, tuổi cũng đã gần lão bà mà còn ăn mặc hở rốn, hở đùi lên sân khấu nhún nhảy, lắc lư trông thật tội nghiệp. Tiếc quá ! Tiếc quá ! ! ! Xin đừng lẫn lộn cái thật, cái đẹp của một bức tranh khỏa thân với cái thật của một ca sĩ hở rốn, hở đùi trên sân khấu. Nhãn quan tự nó đã có sự phân tích , lý luận, đam mê lẫn cám dỗ riêng của nó.

   Trở lại vấn đề sáng tác ca khúc, những năm gần đây một số nhạc sĩ trẻ vẫn đam mê “ nghệ thuật vị nghệ thuật “, có khuynh hướng cá nhân trong các đề tài sáng tác. Gặp thời buổi công nghệ điện tử phát triển, họ ngồi trước màn hình internet để:
“ chiều chiều lang thang internet, em thì đi vào một trang web buồn…” hay “ triệu thông tin vẫn nghe lạc loài, cố quên hết căn phòng trống tin anh, chờ e-mail lãng du một mình…” Còn nhiều….nhiều những ca từ đại loại như thế nầy nằm trong các ca khúc đang được phổ biến trên thị trường Âm Nhạc ở nước ta.

   Chẳng ai phản đối việc ca tụng tình yêu đôi lứa. Tình yêu đôi lứa là một đề tài rất đẹp trong âm nhạc, nó có sức hút mãnh liệt đến tâm tư tình cảm con người, bởi máu còn chảy thì trái tim vẫn còn réo gọi. Đẹp và lãng mạn biết bao một “ Mùa Thu không trở lại “ của ns Phạm Trọng Cầu, một “ Hương xưa “ của ns Cung Tiến, một “ Thu hát cho người “ của ns Vũ Đức Sao Biển, và còn biết bao ca khúc hay nói về tình yêu đôi lứa không thể kể hết được.

   Thật ra thì cũng có rất nhiều nhạc sĩ trẻ tài năng, nhưng hình như cũng chưa thoát ra được vòng quay quá mạnh của nền kinh tế thị trường nên chưa định được cho mình một hướng đi riêng, có ý nghĩa làm đẹp đời. Tiếc quá ! ! ! Biết bao là đề tài sinh động trong đời sống thực tiễn và trong thiên nhiên muôn màu muôn vẻ để khai thác: nào là thiên tai bão lũ, giặc đói, giặc nghèo, trẻ em mồ côi khuyết tật, tệ nạn xã hội….Nghệ thuật chính là địa hạt của rung cảm trong cảm thông và chia sẻ, nhất là lãnh vực âm nhạc.

    Tôi còn nhớ một nhà văn Tây phương nào đó đã nói:” Nếu con người không còn biết đau khổ thì nghệ thuật sẽ hết thức ăn và sẽ chết. Nước mắt của nhân loại chính là thứ sương lộ mầu nhiệm tưới cho cõi trần thế lầm than nầy mọc lên những bông hoa hương sắc diệu kỳ. Đó chính là những tác phẩm nghệ thuật “. Vậy tại sao ta cứ ngồi một chỗ, chôn mình trong các phòng trà ngập tràn bia rượu và khói thuốc, không ra ngoài nhìn trời cao bể rộng, nhìn cánh đồng lúa chín ngập tràn nước lũ, nhìn những cánh rừng bị chặt phá một cách thảm thương, nhìn tận mắt các em nhiễm chất độc da cam để cảm thông, chia sẻ ? Tình người, tình đời ở đó, tình yêu đôi lứa cũng phát sinh từ đó. Chẳng phải nhạc phẩm ” Tiếng sông Hương “ của ns Phạm Đình Chương được ra đời đó sao, và “ Em đâu biết ” của ns Thế Hiển, rồi “ Về đâu? Hỡi em yêu” của ns Thanh Hà-Xuân Qùy, và ” Đứa trẻ lang thang” của ns Chu Hoàng Thông v.v…

     Người soạn ca khúc đóng một vai trò rất quan trọng trong việc chuyển tải tư tưởng và cảnh tình đến thính giả mà ca từ là phần cốt lõi. Dù ca khúc được viết với tiết tấu đương đại cách mấy đi nữa cũng không thể nằm ngoài quy luật nầy. Có thế giá trị đích thực của ca khúc mới vượt qua không gian và thời gian để sống mãi trong lòng người nghe. Có những nhạc phẩm ca từ không cao siêu, nhưng lời ca giản dị, mộc mạc dễ hiểu cũng được người nghe đón nhận một cách hoan hỉ, chân tình. Là món ăn tinh thần không thể thiếu đối với con người, nhưng không phải người nào cũng đòi hỏi phải được ăn cao lương mỹ vị. Con người vốn thích nghi với hoàn cảnh, một dĩa rau muống luộc chấm với mắm nêm cũng cho được một bữa cơm ngon miệng với gia đình nghèo khó. Còn gì mộc mạc và lãng mạng bằng một “ Nắng Chiều “ của ns Lê Trọng Nguyễn, một “ Tiếng Lòng “ của ns Hoàng Trọng, một “ Bài Thơ Hoa Đào “ của ns Hoàng Nguyên…. Một ca khúc hay không bắt buộc phải có ca từ cao xa, siêu thực mà cần có nội dung rõ ràng để người nghe cảm nhận được tình, ý của tác giả muốn nói gì, gởi gắm gì trong tác phẩm của mình. Món ăn không cần cao lương mỹ vị, nhưng phải lành, sạch, hợp với khẩu vị thì ăn vào hẳn là ngon miệng, dễ tiêu hóa. Ngược lại, dù cao lương mỹ vị mà trộn lẫn nhiều thứ chua, cay, mặn, ngọt quá thì ăn vào ắt phải khó tiêu, mà đã không tiêu hóa được thì sinh ra đầy hơi, thương thực.

   Gần đây, không hiểu vô tình hay cố ý mà một số nhạc sĩ trẻ sáng tác ca khúc có khuynh hướng nặng về phần tiết tấu hơn ca từ. Chẳng hiểu sự việc đáng tiếc nầy xảy ra do chủ quan hay khách quan (?) Dẫu vì lý do nào đi nữa, cũng mong những ai có tâm huyết hãy xem lại vấn đề để các tài năng trẻ có hướng đi đúng hơn trong việc soạn ca khúc.

Tuyền Linh Nguyễn Văn Thơ
             16.8.2005




Phận Má Hồng


Trót đã sinh ra phận má hồng
Đời em luống những chuyện vui buồn
Gả chồng khổ cực đành ôm phận
Sinh đẻ bao lần dạ sắt son!

Thân gái mười hai bến đục trong,
Sao thân nhi nữ chẳng đòi bòng?
Lớn lên nuôi dưỡng đàn con dại …
Sướng, khổ thân em chẳng thỏa lòng!

Nhớ thuở gặp em Xuân- Hạ nồng
Thư đi tin lại năm năm ròng,
Đám cưới vui mừng cùng lưỡng tộc.
Ngày qua tháng lại cũng cam lòng!

Ba sinh duyên nợ mình gần gũi!
Tuổi tác giờ đây ngoài bảy mươi
Mà mãi lo toan cơm nước mãi…
Da mồi tóc bạc chạnh lòng tươi!

Anh cám ơn em phận má hồng!
Trót thân làm vợ thật lao lung
Trăm năm duyên nợ đời ta nhỉ!
Tơ nguyệt xe sao chuyện gả chồng?

Phan Nam